Circular economy sposobem na przedłużenie wartości rzeczy

Doniesienia naukowe
2019-05-27
lubie to symbol 0 udostepnij symbol 0

Circular economy sposobem na przedłużenie wartości rzeczy

Rosnące zapotrzebowanie na produkty spowodowało rozwój przemysłowych form ich wytwarzania. Przełożyło się to z kolei na wzrost zapotrzebowania na surowce. Konsekwencją są narastające ilości odpadów, które nie zostają wykorzystywane ponownie.

Według danych GUS z 2016 r., w latach 2000–2007 oraz 2011–2012 ilość wytworzonych odpadów w Polsce (z wyłączeniem odpadów komunalnych) utrzymywała się na względnie stałym poziomie tj. około 120 mln ton. Najniższą wartość odpadów, w granicach 111–115 mln ton, odnotowano w latach 2008–2010. Niestabilność cen, ryzyko niedoboru dostaw oraz malejące zasoby zmuszają do zmiany sposobu myślenia o możliwościach wykorzystania materiałów i energii.

Wśród przykładowych źródeł odpadów mogących wystąpić w działalności przedsiębiorstwa wymienia się: nadprodukcję, zapasy, transport, wadliwe produkty.

Malejąca liczba surowców

Według danych z raportu „Polityka surowcowa Polski”, gospodarki krajów UE dostarczają w skali globalnej 3% surowców mineralnych zużywając 20%. Aktualnie UE musi importować od 60%, a w niektórych przypadkach nawet 100% wielu z metali i surowców energetycznych. Szacuje się, iż w 2030 r. deficyt surowców w UE może jeszcze się pogłębić, np. własnej ropy naftowej będzie tylko 12%, gazu 19%, a węgla tylko 34%.
Przytoczone dane świadczą o konieczności rozszerzenia recyklingu mineralnych surowców wtórnych. Dlatego też za kluczową uznaje się zmianę współczesnego modelu gospodarki, która musi zarzucić linearne podejście do eksploatacji surowców naturalnych bazujące na następującym schemacie: weź, wytwórz, wyrzuć oraz przejście na model gospodarki o obiegu zamkniętym.

Szacuje się, iż w 2030 r. deficyt surowców w UE może jeszcze się pogłębić.

System gospodarki o obiegu zamkniętym (circular economy)

Wskazane tendencje powinny prowadzić do zmiany sposobu obecnej gospodarki opartej na podejściu linearnym na gospodarkę o obiegu zamkniętym bazującą na wykorzystaniu strategii recyklingu.
Za technologiczny cel gospodarki o obiegu zamkniętym uznaje się uzyskanie jak najwyższego poziomu odzysku i recyklingu odpadów, a następnie ich ponowne zagospodarowanie w produkcji.
System gospodarki o obiegu zamkniętym (circular economy) pozwala zachować możliwie jak najdłużej wartość dodaną produktów i wyeliminować odpady. Oznacza to, że kiedy cykl życia produktu dobiega końca, pozwala na ich ponowne wielokrotne wykorzystanie w sposób produktywny, tworząc w ten sposób kolejną wartość. Realizacja GOZ zależy także od zaangażowania społeczeństwa, które w kręgu swoich zainteresowań powinno uwzględniać ochronę środowiska. Trend ten wymusi na przedsiębiorstwach konieczność prowadzenia strategii realizującej fundamentalne idee zrównoważonego rozwoju.

Istotna rola przedsiębiorców

Rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym w Polsce zależy między innymi od zakresu poparcia tej idei przez różne grupy interesariuszy w tym przedsiębiorców.
Zaangażowanie przedsiębiorców w realizację zasad funkcjonowania współczesnej gospodarki będzie przekładało się na odpowiednie działania w samorządach, organizacjach pozarządowych i przedsiębiorstwach. Głoszone przez przedstawicieli dużych grup interesariuszy opinie o szansach i zagrożeniach wynikających z GOZ mogą w istotny sposób kształtować planowaną politykę państwa.

Już dziś dołącz do przedsiębiorców proekologicznych

Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie w ramach usług dla biznesu oferuje m.in. badania i doradztwo w zakresie produkcji proekologicznej oraz pomoc w opracowywaniu strategii i programów ochrony środowiska.

Autor:

  • dr inż. Magdalena Wojnarowska
  • e-mail: magdalena.wojnarowska@uek.krakow.pl
  • Katedra Technologii i Ekologii Wyrobów, Wydział Towaroznawstwa i Zarządzania Produktem, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

O autorze

Redakcja uniwersytetu ekonomicznego